Highlight

ธุรกิจสีดำ ของคน (ไม่) เอาถ่าน

แม้จะเป็นธุรกิจสีดำ แต่ก็ถูกกฎหมาย ไม่เป็นพิษเป็นภัย ส่งผลเสียต่อผู้ใด ทั้งยังเป็นสีดำที่สร้างสรรค์ เปี่ยมคุณค่า ประโยชน์ใช้งานหลากหลาย ครอบคลุมการอุปโภคและบริโภคในชีวิตประจำวันหลายด้าน

ใช่แล้วล่ะ สิ่งที่กล่าวถึงนี้ นั่นก็คือ ธุรกิจว่าด้วยเรื่อง “ถ่าน” หรือ Charcoal นั่นเอง

ถ่านอัดแท่ง/ถ่านเพื่อสุขภาพ

ไทยเราใช้ถ่านเป็นเชื้อเพลิงในการหุงหาอาหารมานานเท่าไหร่ ไม่เป็นที่แน่ชัด แต่น่าจะไม่น้อยกว่า 200 ปีมาแล้ว เหมือนกับฉากหนึ่งในละครบุพเพสันนิวาสในสมัยอยุธยาตอนปลายว่าไว้ นอกจากใช้แทนฟืนแล้ว ยังนำถ่านมาสีฟัน ช่วยกรองน้ำขุ่นให้ใสและสะอาด นับเป็นภูมิปัญญาของคนรุ่นก่อนที่มอบไว้ให้กับคนรุ่นปัจจุบัน

ระยะครึ่งศตวรรษมานี้ การใช้ถ่านในครัวเรือนลดน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด เพราะเข้าสู่ยุคก๊าซแอลพีจี รวมถึงพลังงานจากไฟฟ้า ที่เข้ามาทดแทนเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ทั้งยังใช้งานสะดวก รวดเร็ว แม้ราคาจะสูงกว่าก็ตาม

กระนั้น ความนิยมในการใช้ถ่านก็ไม่ได้เลือนหายไปเสียทีเดียว เพราะกับข้าวกับปลาบางอย่างก็ยังจำเป็นต้องใช้ถ่านในการปิ้ง ย่าง หรือเผา ด้วยคุณสมบัติเฉพาะช่วยเพิ่มรสชาติให้กับอาหาร ตลอดจนความเฟื่องฟูของร้านจิ้มจุ่ม ปิ้งย่าง ทะเลเผา ฯลฯ ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ดทั่วประเทศ ถ่านจึงยังคงเป็นที่ต้องการของบรรดาร้านรวงเหล่านี้

ธุรกิจสีดำ/SMEmestyle

เตาลาน – การเผาถ่านแบบดั้งเดิม บนพื้นลานโล่ง ใช้ขี้เลื่อยหรือแกลบคลุมกองไม้ เพื่อควบคุมอากาศในการเผาไหม้

ส่วนผู้ประกอบการเผาถ่านขาย ก็มีพัฒนาการก้าวหน้าตามลำดับ จากที่เคยหากิ่งไม้ ท่อนไม้ หรือไม้เบญจพรรณนานาชนิด มาผ่านการเผาแบบดั้งเดิม ซึ่งผลผลิตที่ได้โดยเฉพาะตัวเนื้อถ่าน เมื่อนำมาหุงต้มจะก่อให้เกิดมลพิษพอควร ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซน์จากควันไฟ สารทาร์ เขม่าดำเลอะเปรอะเปื้อนติดมือ ผลักดันให้แวดวงคนขายถ่านเปลี่ยนรูปแบบมาทำ ถ่านอัดแท่ง  กันเพิ่มขึ้น เพราะผลผลิตที่ได้มีประสิทธิภาพมากกว่า ถ่านให้ความร้อนสูง ไร้กลิ่น ไม่มีสารตกค้าง การเผาไหม้ยาวนานกว่าถ่านแบบเดิมอย่างน้อย 3 เท่า

โดย วัตถุดิบ ที่นำมาทำถ่านอัดแท่งก็หาได้ทั่วไปในแต่ละพื้นที่ ไม่จำเป็นต้องตัดไม้ทำลายป่า ไม่ว่าจะเป็น ต้นมันสำปะหลัง เหง้ามัน แกนข้าวโพด ฟางข้าว กะลามะพร้าว ผักตบชวา ขี้เลื่อย กากอ้อย ชานอ้อย เปลือกหวาย เส้นใยปาล์ม หญ้าคา เปลือกทุเรียน เปลือกมังคุด ไม้ยางพารา ฯลฯ เหล่านี้ล้วนอยู่ในข่าย “เชื้อเพลิงเขียว” แทบทั้งสิ้น และเมื่อนำมาผลิตเป็นถ่านอัดแท่งแล้ว จะมีคุณภาพ ประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใดนั้น ก็ขึ้นอยู่วัตถุดิบแต่ละชนิดเป็นสำคัญ

ธุรกิจสีดำ/SMEmestyle

อย่างไรก็ตาม การผลิตถ่านอัดแท่งจะมี 2 รูปแบบ คือ แบบร้อนและแบบเย็น ขึ้นอยู่กับเครื่องอัดแท่งถ่านที่ใช้ เพราะหากเป็นแบบแรกเมื่อนำวัตถุดิบ พืชไร่ ขี้เลื่อย หรือเศษกะลามะพร้าว ใส่ลงไป เครื่องจักรก็จะใช้ความร้อนบีบอัดออกมาเป็นแท่งอัตโนมัติ แต่หากเป็นการผลิตด้วยเครื่องอัดแท่งถ่านแบบเย็น ก็จำเป็นต้องผสมแป้งมันและน้ำร่วมด้วย ในสัดส่วนประมาณ วัตถุดิบ 10 กิโลกรัม แป้งมัน 0.5 กิโลกรัม และน้ำ 3 ลิตร เพื่อช่วยให้เนื้อถ่านเกาะกันเป็นก้อน ก่อนไปสู่ขั้นตอนนำเข้าเตาเผาถ่านที่อุณหภูมิสูงอย่างน้อย 300 องศา

อีกกลุ่มจะเป็นผู้ประกอบการที่มุ่งผลิต ถ่านเพื่อสุขภาพ (Charcoal) เพื่อนำมาใช้ในชีวิตประจำวันหลายด้าน เช่น การประกอบอาหาร การประทินผิว การรักษาสภาพแวดล้อม ดูดซับกลิ่นและความชื้น เป็นอาทิ ซึ่งวัตถุดิบสำคัญที่นำมาผลิตถ่านชาร์โคล ส่วนใหญ่จะเป็น ไม้ไผ่ หลากสายพันธุ์ ด้วยคุณสมบัติเฉพาะของพืชชนิดนี้ ที่มีรูพรุนมาก คาร์บอนเสถียร (Fixed Carbon) สูงมากกว่า 85% และมีแร่ธาตุนับ 100 ชนิด

ธุรกิจสีดำ/SMEmestyle

Cr.-Kiengmool

ขณะเดียวกัน การผลิตก็จำเป็นต้องเผาด้วย เตาอิวาเตะ (Japanese Kiln) หรือเตาเผาถ่านที่ใช้อิฐและปูนซีเมนต์ทนไฟในการสร้างเตา โดยนำต้นแบบมาจากประเทศญี่ปุ่น ข้อดี คือ สามารถควบคุมอุณหภูมิได้ ซึ่งจะใช้ความร้อนในการเผาตั้งแต่ 800 จนถึง 1,000 องศาขึ้นไป นอกจากนี้ ในกระบวนการผลิตถ่าน ยังจะทำให้เกิด “น้ำส้มควันไม้”  สามารถนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ข้างเคียงอื่นๆได้หลากหลาย สเปรย์ไล่ยุง ไล่แมลง น้ำยาไล่เห็บหมัดในสัตว์เลี้ยง ฯลฯ

P-STAR COCONUT ถ่านแท่งกะลามะพร้าว

บริษัท พี-สตาร์ โคโคนัท จำกัด ภายใต้การบริหารของ นางประกายดาว อาณานุการ คลุกคลีอยู่ในธุรกิจเกี่ยวกับมะพร้าวมายาวนานกว่า 60 ปี กระทั่งขยายสวนมะพร้าวในพื้นที่ อ.ทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ได้ราว 340 ไร่ โดยเริ่มทำสวนมะพร้าวมาตั้งแต่ปี 2500 เพื่อค้าขายรวมถึงผลิตเส้นใยมะพร้าว ต่อมาปี 2551 นำร่องผลิตถ่านแท่งออกสู่ตลาด ก่อนพัฒนาสู่การผลิตถ่านอัดแท่งจากกะลามะพร้าวในปี 2556 เรื่อยมาถึงปัจจุบัน

ขั้นตอนการผลิตถ่านอัดแท่งของพี-สตาร์ เริ่มจากการเผากะลามะพร้าว จากนั้นนำมาบดให้มีชิ้นเล็กลง ก่อนนำสู่เครื่องผสมคลุกเคล้าวัตถุดิบให้เข้ากัน เมื่อได้ที่แล้ว ส่งต่อไปยังเครื่องอัดถ่านแท่ง และนำเข้าตู้อบถ่าน ที่จะใช้ฟืนจากไม้ยางพาราเป็นเชื้อเพลิง เป็นขั้นตอนสุดท้าย

ธุรกิจสีดำ/SMEmestyle

Cr.-Pstarcoconut

ผู้ประกอบการรายนี้ระบุว่า ถ่านอัดแท่งที่ผลิตมีคุณภาพมาตรฐาน ช่วยในเรื่องความประหยัด ถ่านให้ความร้อนสูงถึง 7,000 แคลอรี่/กรัม เนื้อถ่านแข็ง ไม่ยุ่ย ไม่แตกปะทุ ไม่ดับกลางคัน แม้จะอยู่ในที่ที่อากาศไหลเวียนน้อย ไร้ควัน เพราะผ่านเตาเผาไหม้ด้วยอุณหภูมิสูงกว่า 800 องศา และปราศจากสารเคมีใดๆ เจือปน โดยมีถ่านทั้งหมดอยู่ 3 ประเภท ถ่านกะลามะพร้าวชนิดอัดแท่ง ชนิดก้อน และชนิดเกล็ด

พี-สตาร์ฯ เน้นผลิตเพื่อการขายส่งเป็นสำคัญ ตลอดจนดำเนินธุรกิจเกี่ยวเนื่องในเรื่องมะพร้าวแบบครบวงจร ครอบคลุม ผลมะพร้าว การผลิตใยมะพร้าว น้ำมันมะพร้าว และถ่านอัดแท่งกะลามะพร้าว จำหน่ายทั้งในและส่งออกตลาดต่างประเทศ เช่น เยอรมัน เกาหลี ญี่ปุ่น และจีน ผลประกอบการที่แจ้งต่อ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เฉลี่ยอยู่ที่ 10-15 ล้านบาท/ปี

ข้อมูล : www.pstarcoconut.co.th

“ชาร์โคล โฮม” เจ้าแรกถ่านเพื่อสุขภาพ

ในรายของ บริษัท ชาร์โคล โฮม จำกัด เน้นมาที่การผลิตและจำหน่ายถ่านเพื่อสุขภาพเป็นหลัก ซึ่งจะต่างจากพี-สตาร์ฯข้างต้น ที่ผลิตภัณฑ์ถ่านอัดแท่งจะเป็นเชื้อเพลิง ใช้ในครัวเรือน ร้านอาหารปิ้ง ย่าง ทะเลเผา โดยผู้ประกอบการรายนี้บุกเบิกธุรกิจมาตั้งแต่ปี 2540 ก่อนจัดตั้งบริษัทอย่างเป็นทางการ พร้อมกับจดลิขสิทธิ์เครื่องหมายการค้า ภายใต้แบรนด์ Bunton ในปี 2547  นับเป็นผู้บุกเบิกธุรกิจถ่านเพื่อสุขภาพเจ้าแรกของไทยก็ว่าได้

“เรามีพันธมิตรชาวญี่ปุ่น ที่เข้ามาช่วยถ่ายทอดความรู้ เทคนิค และวิธีการผลิตถ่านเพื่อสุขภาพตามมาตรฐานสากล เพราะที่ญี่ปุ่นโนฮาวน์ในเรื่องนี้มีความก้าวหน้ามากว่า 100 ปีแล้ว ขณะเดียวกันเรายังได้จับมือร่วมกับชุมชน เกษตรกรผู้ปลูกไผ่ ในจังหวัดปราจีนบุรี เพื่อต่อยอดพัฒนา เพิ่มมูลค่าให้กับพืชเศรษฐกิจชนิดนี้” ชวนพิศ อินทรสูรย์ กรรมการผู้จัดการ ชาร์โคล โฮมฯ ให้ข้อมูลกับ SMEmestyle

ผู้บริหารหญิง บอกว่า ปราจีนบุรีถือเป็นจังหวัดที่มีการปลูกไผ่หลากสายพันธุ์มากที่สุดในไทย แต่พันธุ์ไผ่ที่บริษัทฯเลือกใช้จะเป็น “ไผ่ตง” ด้วยลักษณะเฉพาะที่จะมีรูพรุนมาก เนื้อไผ่และลำปล้องสวย เมื่อนำมาผลิตเป็นถ่านเพื่อสุขภาพหรือชาร์โคล และแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆแล้ว จะมีประโยชน์แก่ผู้ใช้ในหลายๆด้าน

ธุรกิจสีดำ/SMEmestyle

Cr.-Charcoalhome

ถ่านไม้ไผ่ ช่วยดูดกลิ่นอับในตู้เย็น ห้องนอน หรือตู้เสื้อผ้า สามารถนำไปใส่ไว้ในตู้เลี้ยงปลา ก็จะช่วยเพิ่มออกซิเจน ทำให้น้ำใสสะอาดได้อีกทาง

ผงชาร์โคล เมื่อนำไปผสมในอาหาร จะมีคุณสมบัติดูดซับสารพิษที่อาจสะสมในลำไส้หรือทางเดินอาหาร แม้แต่การนำไปเป็นส่วนผสมในขนมปัง คุกกี้ หรือเค้ก ก็ได้เช่นกัน

สบู่ แชมพู หรือครีมนวด ที่มีส่วนผสมชาร์โคล จะช่วยปรับสภาพผิว เพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิวหนังและเส้นผม ด้วยประจุลบที่มีในชาร์โคลจะทำปฏิกิริยาต่อต้านสารอนุมูลอิสระ

“ผลิตภัณฑ์ชาร์โคลจะไม่มีอันตรายหรือส่งผลข้างเคียงต่อผู้ใช้แน่นอน นอกจากคุณสมบัติการปรับสภาพแวดล้อมแล้ว ยังอุดมไปด้วยแร่ธาตุ แคลเซียม โปแตสเซียม โซเดียมและธาตุเหล็ก นอกจากนี้ เราจะส่งผลิตภัณฑ์ไปยังห้องแล็ปที่สถาบันอาหาร สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) รวมถึงมหาวิทยาลัยชั้นนำต่างๆ เฉลี่ย 1-2 ครั้งในทุกๆปี เพื่อตรวจวัดโลหะหนัก สารหนู สารทาร์ โดยเฉพาะถ่านสุขภาพที่ดี จะต้องมีค่าคาร์บอนเสถียร หรือ Fixcarbon มากกว่า 85% ซึ่งผลิตภัณฑ์ทุกตัวของเราก็ได้การรับรองมาตรฐานมาโดยตลอด”

ชวนพิศ ทิ้งท้ายว่า ชาร์โคล โฮมฯ เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายครบวงจร ทั้งขายส่ง ขายปลีก และรับจ้างผลิต OEM ให้กับผู้ประกอบใหม่ที่ต้องการเข้าสู่แวดวงนี้ ปัจจุบันฐานลูกค้าจะมาจาก โรงงานผลิตสินค้าอุปโภคบริโภค ร้อยละ 70 ที่เหลือร้อยละ 30 จะเป็นกลุ่มลูกค้าทั่วไป และคาดว่าปลายปีนี้แบรนด์ชาร์โคล Bunton จะมีวางจำหน่ายในคอนวีเนียนสโตร์ชื่อดังอย่างน้อย 1-2 ราย

รู้จักชาร์โคล โฮมฯ เพิ่มเติม : www.charcoalhome.com

“เคียงมูล” มุ่งขยายตลาดต่างประเทศ

เป็นอีกหนึ่งผู้ผลิตและจำหน่ายถ่านเพื่อสุขภาพ สำหรับ บริษัท เคียงมูล พลังงานยั่งยืน (ประเทศไทย) จำกัด ภายใต้การขับเคลื่อนของ ฉัตรชัย ชลิตตานนท์ ผู้ประกอบการเอสเอ็มอีท้องถิ่นจาก อ.วารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี ที่พัฒนาและแปรรูปพืชเศรษฐกิจไม้ไผ่ มาเป็นผลิตภัณฑ์ Bamboo Charcoal ได้อย่างโดดเด่นน่าสนใจ

พัฒนาการของรายนี้ เริ่มต้นขึ้นเมื่อราวปี 2539 เนื่องจากเล็งเห็นเกษตรกรผู้ปลูกไผ่ในพื้นที่มีอยู่เป็นจำนวนมาก จึงรวมพลังชุมชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในหลายรูปแบบ แลกเปลี่ยนความรู้ในเรื่องการเพาะปลูก ดูแล และการจัดส่งวัตถุดิบไม้ไผ่ให้กับบริษัทฯ เพื่อนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ภายใต้แบรนด์ Kiengmool ถือเป็นการเพิ่มมูลค่าสร้างเงินสร้างงานให้กับคนในท้องถิ่นได้อีกทาง

กระทั่งในปี 2547 ได้การประทับรับตรา สินค้าโอทอป 5 ดาว ผลักดันสร้างชื่อให้ผลิตภัณฑ์มาวางจำหน่ายในห้างสรรพสินค้าชื่อดัง TheMall, Emporium และ Paragon ต่อมาในปี 2548 เริ่มส่งออกสินค้าในชื่อแบรนด์ Charvite และ Kiengmool ไปเปิดตลาดที่เดนมาร์กและแถบสแกนดิเนเวียน อีก 3 ปีต่อมา ในปี 2551  ส่งออกไปขายที่ อเมริกา ต่อเนื่องมาถึงปี 2559 เอ็กซ์พอร์ตเข้าตลาดเอเชีย ฮ่องกงและมาเลเซีย ตามลำดับ

ธุรกิจสีดำ/SMEmestyle

Cr.-Kiengmool

ความเชี่ยวชาญอีกอย่างของเคียงมูล นอกจากเรื่องการผลิตถ่านเพื่อสุขภาพหรือชาร์โคลแล้ว เห็นจะเป็นเรื่องการพัฒนาและแปรรูป “น้ำส้มควันไม้” ออกมาเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ หลายรายการ สามารถแบ่งกลุ่มสินค้าต่างๆออกเป็นหมวดหมู่ ดังนี้ 1) ถ่านไม้ไผ่ดูดกลิ่น 2) ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวจากถ่านไม้ไผ่ และ 3) ผลิตภัณฑ์จากน้ำส้มควันไม้ (Wood Vinegar) เช่น โลชั่นตะไคร้กันยุง สเปร์ซิโตรเนลลา กันยุงและไล่แมลง ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดพื้น ป้องกันมดและแมลง ฯลฯ

ข้อมูล : www.kiengmool.com

นอกจากนี้ ยังมีเอสเอ็มอีในแวดวงนี้อีกหลายราย จากฐานข้อมูล กรมโรงงานอุตสาหกรรม ระบุถึงจำนวนผู้ประกอบการ โรงงานผลิตถ่านอัดแท่งเพื่อขายทั้งในประเทศและส่งออก รวม 37 ราย ครอบคลุมทุกภูมิภาค ส่วนใหญ่จะต่อยอดจากกิจการเดิม ที่เคยทำถ่านอยู่แล้ว หรือไม่ก็ทำโรงไม้ นำขี้เลื่อยมาอัดเป็นถ่านอัดแท่ง หรือทำสวนมะพร้าวมาก่อน ตลอดจนวิสาหกิจชุมชนต่างๆทั่วประเทศ ที่นำผลผลิตเหลือใช้ทางการเกษตรมาแปรรูปใหม่เป็นถ่านอัดแท่ง เป็นต้น

สำนวนไทยมีคำเปรียบเปรย คนไม่เอาถ่าน ไปในทางค่อนข้างลบ เป็นพวกเหลวไหล ไม่รักดี ไม่ได้เรื่องได้ราว เทียบเคียงจากการถลุงแร่ให้กลายเป็นทอง หากแร่นั้นถลุงยาก เผาเท่าไหร่ก็ไม่ละลาย จึงเป็นที่มาของคำๆนี้

แต่สำหรับ กลุ่มผู้ประกอบการ “ธุรกิจสีดำ” ที่เอาถ่านดังข้างต้น น่าจะได้รับการยกเว้น ไม่เข้าตำรานี้แต่อย่างใด!   

TWC/SMEmestyle

เรื่อง/ภาพ : TWC                                 ผู้ยึดงานเขียนข่าว เขียนบทความ และเขียนหนังสือเป็นอาชีพ เพราะค้าขายไม่สันทัด ไม่เจนจัดทำธุรกิจ คงมีเพียงทักษะด้านนี้ ที่ทำดีสุดแล้ว

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

https://line.me/R/ti/p/%40twcwriting

QR code/twcwriting

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Common/SMEmestyle
Previous post

‘COMMON’ คาเฟ่ผักสลัด เล็กดีรสโต

คอตตอนไทยแลนด์/SMEmestyle
Next post

เดินหน้าสร้างแบรนด์คอตตอนไทยแลนด์

  • No Comment

    Leave a reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    19 − thirteen =